Het lokaal dat vroeger als studiezaal dienstdeed, was feestelijk ingericht en de dj draaide de hele avond muziek die populair was in onze schooltijd, de tweede helft van de jaren zeventig en de eerste helft van de jaren tachtig. Die avond zouden de oudleerlingen worden gehuldigd, die twintig jaar eerder waren afgestudeerd. Ik had lang getwijfeld of ik wel zou komen, want huldigingen zeiden me niet zoveel, maar het vooruitzicht om na twintig jaar te vernemen wat er van de meeste van mijn klasgenoten was terechtgekomen, had de doorslag gegeven. Jan en ik waren vroeger nooit echt vrienden geweest, maar na de huldiging was ik bij hem aan tafel beland, omdat ook ik zonder partner was gekomen - Vera had 'absoluut geen behoefte aan nostalgische ouwelullenpraat' en bovendien ging het niet zo goed met ons huwelijk. Bij ons aan tafel zat Maggy-' van-mij -wel '-Meskens. In het vierde jaar hadden zij, Jan en ik in dezelfde klas gezeten, maar uiteindelijk waren we elk onze eigen weg gegaan: Jan was verkoper, Maggy secretaresse bij een evenementenbureau en ik vertaler bij een verzekeringsmaatschappij. Op een bepaald ogenblik kwam het gesprek op seks. Jan vond seks de hoofdoorzaak van echtscheidingen en zei dat vrouwen altijd maar wilden praten en zeurden over tederheid en romantiek en dat mannen dat gezeur kotsbeu waren en gewoon gore wildebeestenseks wilden. Maggy zei dat het enige wat mannen wilden seks was. Zo was bij de man van een vriendin van haar een vernauwing van de hartslagader vastgesteld, vertelde ze. Hij moest dringend worden geopereerd, maar hij was niet happig op zo'n operatie, want vijfjaar eerder was hij al eens aan zijn hart geopereerd en hij zag op tegen weer een maandenlange revalidatie. Bovendien had hij al een reis naar Italië geboekt en hij wilde die niet annuleren, want reizen betekende alles voor hem. Dus stelde hij zijn operatie uit tot na zijn vakantie.

'De dag voor hij moet worden geopereerd,' ging ze voort, 'zegt hij tegen zijn vrouw dat hij zich niet lekker voelt en hij gaat naar bed. Mijn vriendin gaat boodschappen doen en als ze weer thuiskomt roept ze van beneden: "Schat, ik ben thuis." Haar man antwoordt niet. "Schat?" roept ze opnieuw, maar weer komt er geen antwoord. "Schat?", roept ze voor de derde keer. "Ik ben thuis, hé." Als haar man weer niet antwoordt, loopt ze de trap op naar hun slaapkamer. En wat ziet ze, denk je?'

Jan dacht dat de man in bed lag met een andere vrouw en omdat ik niet hetzelfde wilde zeggen als hij opperde ik dat hij misschien in bed lag met een andere man.

Maggy schudde het hoofd. 'Hij ligt dood in bed,' zei ze. 'Maar dat is nog niet het ergste. Zijn been hangt vol met bijna opgedroogd sperma en naast hem ligt een anaalvibrator.'

Even bleef het stil aan onze tafel, toen proestten Jan en ik het uit van het lachen. De lach van Jan galmde door de studiezaal. Diezelfde aanstekelijke lach waar meisjes tijdens onze schooljaren blijkbaar voor vielen en die nu de hoofden van enkele oudmedeleerlingen aan de tafels rondom ons in onze richting deed draaien. 'God straft meteen,' zei ik.

'Man, voor zo'n dood wil ik tekenen,' zei Jan, nog altijd gierend van het lachen.

Maggy keek ons aan. Ze was witblond, had een hoge stem, vond haar borsten te klein en schaamde zich over het buikje dat ze de laatste maanden had gekregen.

'Waarmee ik maar wil zeggen,' zei ze, 'dat mannen altijd aan seks denken.' 'Dat is niet waar. Als ik eet denk ik nooit aan seks,' zei Jan. 'Behalve als er konijn met pruimen op het menu staat.' Hij had ros haar en zijn zonnebank-bruine gezicht leek minder sproeten te hebben dan in zijn schooltijd. Ik had me altijd afgevraagd hoe iemand met zo'n uiterlijk populair bij meisjes kon zijn.

'Dat is weer zo'n typisch mannelijk antwoord van je,' zei ze en goot haar glas witte wijn gedecideerd in één teug achterover.

'Vrouwen willen alleen maar over seks praten,' zei Jan. 'Blablabla en nooit boemboemboem.'

Hij schonk zich rode wijn bij en gaf mij de fles door. 'Wist je dat de doorsnee Belg 130 keer per jaar vrijt? Dat is twee-punt-vijf keer per week.' 'Daar is hij weer met zijn statistieken,' zei ze. 'Ben je het in al die jaren nog altijd niet verleerd?'

Ik schonk mezelf ook bij en vulde daarna Maggy's glas bij met witte wijn. In de vierde klas waren zij en Jan enkele weken een stel geweest. Daarom probeerde ik het gesprek een andere wending te geven.

'Weetje wat ik onlangs las? Dat we nu veel meer dan vroeger over seks durven te praten, maar niet over ons seksleven. Over ons seksleven zwijgen we in alle talen. Naar het schijnt.' Dat zei ik.

'Voor mij is het heel eenvoudig,' zei Jan. 'Ik heb geen seksleven. Maar ik heb wel een hele goeie relatie met mijn rechterhand.' Hij stak zijn rechterhand in de hoogte. Een opvallende ring sierde zijn middelvinger. We lachten.

'Hoe zit het met jouw seksleven?' vroeg hij mij.

'Zoals bij elk getrouwd stel, zeker,' zei ik. 'Eén keer per jaar op onze huwe-lijksverjaardag.' Hij lachte. 'Nee, man, zeg eens eerlijk,' drong hij aan.

'Ik ben eerlijk,' zei ik, niet van plan hem en Maggy deelgenoot van mijn saaie huwelijk te maken.

'Wanneer gaan jullie dan scheiden?' zei hij lachend.

Ik schrok van zijn woorden. De gedachte aan scheiden was wel al eens bij me opgekomen, maar brave Hendrik als ik was, had ik er nog nooit echt bij stilgestaan dat Vera en ik gewoon uit elkaar konden gaan. Scheiden had ik nooit als een mogelijkheid beschouwd. Ik voelde me ongemakkelijk onder Jans blik, dus probeerde ik de aandacht van mij af te leiden en vroeg Maggy naar haar seksleven. Eerder die avond had ze ons verteld dat ze na haar secretariaatsopleiding was getrouwd, twee kinderen - Lies en Lotte - had gekregen, was gescheiden en daarna vijfjaar had samengewoond met een man die haar sloeg.

'Voor mij geen relaties meer. Af en toe eens een one-night-stand, dat is alles. En mijn toy boy, natuurlijk. Maar,' zei ze en legde haar hand op mijn arm, 'ik geef nog altijd de voorkeur aan het echte werk.'

'Zie je wel,' zei Jan. 'Jullie, vrouwen, jullie zien seks nog altijd als werk.' Daarop wist Maggy blijkbaar niets te zeggen. Ze haalde haar hand van mijn arm, stond op en begaf zich naar de dansvloer.

'Ze heeft het voor jou,' zei Jan toen Maggy op Take the long way home van Supertramp stond te dansen met Peter Wellekens, die de een of andere hoge functie in een bankgroep bekleedde. Ik zei hem dat hij zich dat inbeeldde.

'Als je dat niet ziet, dan ben je blind,' zei hij. 'Die is zo geil als boter, man.' Hij was in al die jaren nog geen haar veranderd.

Ik keek hoe Maggy zich uitleefde op de dansvloer. Op school had ik me al tot haar aangetrokken gevoeld, maar tussen haar en mij was het nooit iets geworden, omdat ik het als brave scholier niet kon verdragen dat ze om de zoveel weken een ander vriendje had. Maar ik wilde niet langer een brave jongen zijn. Ik was al mijn hele leven braaf en wat had het me opgeleverd? Een routineuze baan, een saai huwelijk en een waardeloos seksleven. 'Weetje waaraan je een mooie vrouw herkent?' vroeg Jan.

'Aan haar figuur?' probeerde ik.

'Nee,' zei hij, 'aan haar enkels. Man, ik heb eens een vrouw gezien met zulke dikke enkels.' Hij gebaarde met zijn handen hoe dik. 'Lelijk dat ze was.' Zijn lach weerklonk opnieuw in de zaal.

Ik deed of ik meelachte, maar was gegeneerd door de blikken van Johan Verlinden, Christine De Smedt - met dt - en Werner De Vis die het respectievelijk tot huisarts, advocate en manager in de chemische sector hadden geschopt.

Ik keek opnieuw naar Maggy. Haar gave enkels vond ik van een ongekende schoonheid. Onder haar broekpak zag je duidelijk een klein buikje en dat vond ik charmant voor een vrouw van haar leeftijd. Het maakte haar op de een of andere manier menselijker.

'Weetje wat ik me altijd afvraag als ik een knappe vrouw zie?' zei Jan. Ik schudde het hoofd. 'Driehoek of streepje.' 'Driehoek of streepje?'

'Of ze haar schaamhaar in de vorm van een driehoek of een streep scheert.' Ik knikte. 'Of dat ze zich niet scheert,' zei ik, aan Vera denkend. 'Daar weiger ik gewoon aan te denken,' zei hij. 'Daar knap ik op af, man.' We lachten. We dronken al de hele avond wijn en ik zag dat die zijn uitwerking op Jan niet had gemist. Ook ik voelde me aangeschoten. 'Waarom lachen jullie?' vroeg Maggy, die weer bij ons kwam zitten. 'We vroegen ons af of je je schaamhaar -' 'Dat is niet -'

'- in de vorm van een driehoek of een streepje scheert,' zei Jan. 'Ik scheer mijn kut kaal,' zei Maggy.

Jan en ik zwegen. Toen schoot Jan in de lach. 'Weer de verkeerde vrouw getrouwd,' zei hij. 'Kom hier, dat ik je een kus geef.' Hij legde zijn arm op Maggy's rug en boog zich voorover, maar ze weerde hem af.

'Weetje wat het probleem is met seks?' zei Maggy. 'Dat iedereen denkt dat hij er alles over weet en er de beste in is. Maar de waarheid is dat sommigen niet eens weten waar de clitoris zit.'

Ze wierp een blik naar Jan.

'Wij, vrouwen, hebben behoefte aan intimiteit en romantiek.'

'O nee, daar gaan we weer,' zei Jan. 'Romantiek.'

'Dat is zo,' zei Maggy.

'Laat ik je eens iets vertellen over intimiteit en romantiek,' zei Jan. 'Ik ken een man die dacht dat hij de ideale vrouw had gevonden. Knap, intelligent en

de hele tijd zin in seks. En hij wist wel degelijk waar haar clitoris zat.' Hij keek Maggy nadrukkelijk aan. 'Toen ze pas getrouwd waren, vrijden ze de hele tijd. Ze hadden alles wat ze altijd hadden gewild: elkaar, een goeie baan en twee schatten van kinderen uit haar eerste huwelijk. Maar toen de kinderen ouder werden, eisten ze meer en meer van haar tijd op en ze raakte niet meer door haar was en haar strijk en raakte hopeloos achterop met haar huishoudelijk werk. Ze was vlug moe en prikkelbaar en maakte voortdurend ruzie met haar man, want ze vond dat hij ook een deel van het huishouden op zich kon nemen. Als zij en haar man al eens samen uitgingen, dan was ze 's nachts als ze thuiskwamen meestal zo moe dat ze in slaap viel nog voor ze aan seks toekwamen.'

'Zo gaat het meestal in een huwelijk,' zei ik, een aantal symptomen van mijn relatie met Vera herkennend. Het was al van vorige week woensdag geleden dat Vera en ik nog met elkaar hadden gevrijd. Het was nu vrijdagavond. 'Kinderen zijn dodelijk voor de passie in een huwelijk.' 'Het ligt niet aan de kinderen, man, het ligt aan het huwelijk. Het huwelijk is dodelijk voor de passie en huwelijksseks is oervervelend,' zei Jan. 'En dat komt allemaal door de vrouwen.' 'Hups, daar gaan we weer. Het is weer-'

'Dat is toch zo,' zei Jan. 'Voor een vrouw getrouwd is, doet ze er alles aan om een man bij haar in bed te krijgen. Maar zodra ze getrouwd is, is het gedaan met de seks. Dan is ze moe of moet ze schoonmaken of weet ik veel.' 'Nu willen wij ook een carrière,' zei Maggy. 'Maar jullie verwachten dat we én werken én ook nog eens het huishouden doen. Maar nu durven we nee zeggen als we geen zin hebben in seks. Als Erik zin had en me bij mijn borsten pakte als ik stond te koken, dan zei ik gewoon dat ik geen tijd had. Dat ik moest koken.'

'Dat bedoel ik nu,' zei Jan. 'Dan zeg je datje moet koken. Maar als je pas getrouwd bent, dan ben je de eerste om hem mee te trekken naar de slaapkamer en te zeggen dat het eten wel kan wachten.' Ik zweeg, maar herkende opnieuw overeenkomsten met mijn huwelijk. 'Weetje waaraan ik me misschien nog het meeste erger?' zei Jan. 'Dat vrouwen zich volledig verwaarlozen zodra ze getrouwd zijn.' 'Maar dan kan ik hetzelfde zeggen van mannen.'

'Dat is gewoon hemeltergend, man. Zodra een vrouw een man in haar greep denkt te hebben, dan hoeven die make-up, die lingerie en die mooie kleren ineens niet meer. Laat staan dat ze zich vanonder nog scheert. Ik denk dat het aantal ladyshaves en Venus-scheermesjes dat ongebruikt in de laden van getrouwde vrouwen ligt onnoemelijk hoog moet zijn.' Maggy opende haar mond, maar er kwam geen geluid uit.

'En wat ik nog het ergerlijkst van al vind,' ging Jan voort, 'zijn vrouwen die zich niet eens kúnnen opmaken. Gisteren had ik een zakenlunch met een knappe jonge vrouw van zo'n jaar of vijfentwintig. Echt knap. Haar gezicht wel wat te bruin van de zonnebank, maar kom. En wat denk je? Een dikke laag rouge. Man, dat hou je toch niet voor mogelijk. Dat is dan knap en intelligent, maar kan zich niet eens opmaken. Versta jij dat nu?' Ik zag niet meteen het verband tussen Jans verhaal over de zakenvrouw en zijn tirade over getrouwde vrouwen. Misschien had hij geprobeerd de jonge vrouw te versieren en had ze hem afgewezen.

'Dat is nu mijn probleem,' zei Maggy. 'Als iemand me zo overdondert, dan weet ik niet meer wat ik moet zeggen. Vannacht of morgen, dan zal ik het weten. Dan denk ik: ik had dit of dat moeten zeggen. Maar dan is het te laat natuurlijk.'

'Weetje waaraan ik me altijd erger?' zei ik. 'Dat ze op de Vlaamse tv altijd mannen tegenover vrouwen uitspelen. In een spelprogramma is het altijd vrouwen tegen mannen. Ga maar na. Op een buitenlandse zender zie je dat nooit.'

Jan en Maggy leken niet geïnteresseerd in wat ik zei. 'Hoe is dat nu afgelopen met die man en zijn ideale vrouw?' vroeg Maggy toen. Aan haar stem hoorde ik dat ook zij al aangeschoten was. 'Je hebt niet verteld hoe het nu met hen afliep.'

'Ik betrapte haar met een andere man,' zei Jan en stak zijn glas in de lucht. 'Proost.'

Het was al een stuk in de nacht toen we van elkaar afscheid namen. Jan kuste Maggy vol op de mond en ditmaal liet ze hem begaan. 'Zo moetje dat aanpakken, man,' zei hij me op samenzweerderige toon, terwijl Maggy in mijn auto stapte. Hij had erop aangedrongen dat ik haar naar huis zou brengen - 'Ik neuk nooit een vrouw met wie ik al een relatie heb gehad,' had hij me toevertrouwd, 'dus moet jij het maar doen.' - en Maggy had ermee ingestemd. 'Eerst jen je ze zo erg dat hun slipje zeiknat wordt van de opwinding en dan neuk je ze tot ze kurkdroog zijn. Het is zoals een goed verkoopgesprek: eerst het pad effenen, dan toeslaan en de deal sluiten.' Als ik het al vergeten was, dan wist ik op dat ogenblik weer waarom hij en ik nooit vrienden waren geweest. Ik had gewoon een hekel aan hem. Ik nam de binnenwegen om alcoholcontroles te vermijden. Telkens als ik het ontkoppelingspedaal indrukte, voelde ik het knobbeltje in mijn linkersok ter hoogte van mijn kleine teen. Vera en ik hadden er eerder die avond ruzie over gemaakt. Ik had gezegd dat ze nooit nieuwe sokken moest klaarleggen als ik ergens heen moest. Dat ze ze me op een ander moment moest geven, zodat ik

ze al eens kon passen en enerverende draadjes en knobbeltjes wegknippen. Zij had gezegd dat ik mijn sokken kon steken waar ik dacht. Ineens voelde ik Maggy's hand op mijn dij.

'Je bent zo in gedachten verzonken,' zei ze. 'Je hebt geen woord gehoord van wat ik zei.' 'Sorry,' zei ik. 'Scheelt er iets?' Ik schudde het hoofd.

'Ik zei,' zei ze, 'of jij niet soms het gevoel hebt datje in een totaal ander iemand bent veranderd. Ik las dat onlangs. Dat je soms in een totaal ander iemand kunt veranderen. Toen ik er begon over na te denken - ik ben helemaal niet meer het meisje dat ik was toen ik achttien was.' 'Gelukkig maar.'

Gelijk was ik me bewust van mijn ongelukkige woordkeuze en ik probeerde ze te corrigeren. 'Ik bedoel...'

'Ik weet watje bedoelt,' zei ze en legde haar hand weer op mijn dij. 'Ik ben niet meer dat onnozele wicht van achttien dat bijna elke week met iemand anders ging.'

Ik keek opzij en verwachtte dat zij ook naar mij zou hebben gekeken, maar ze keek gewoon voor zich uit. Ik vond haar gezicht knap. 'Je bent misschien gewoon volwassen geworden,' zei ik. 'Zou het dat zijn, denk je ?' Ik gaf geen antwoord.

' Soms ben ik bang dat ik zoals mijn moeder word. Ik betrap me er geregeld op dat ik dezelfde dingen doe en zeg als zij.'

'We worden nu eenmaal een stuk ouderwetser als we kinderen hebben', zei ik. 'Het gaat verder dan dat. Ik ben op korte tijd vijf kilo aangekomen, net als mijn moeder toen ze zo oud was als ik,' zei ze en legde haar hand op haar buik. 'Daarna is zij in enkele jaren tijd wel twintig kilo aangekomen. Ik ben bang dat ik op den duur net zo ga worden als zij.' 'Hoe is dat dan ?' 'Eenzaam en onaantrekkelijk.' 'Ik vind je wel aantrekkelijk,' zei ik. Ze glimlachte. 'Ik weet datje liegt, maar toch bedankt.' Ik wou haar zeggen dat ik niet loog, maar ik wilde haar niet tegenspreken. Niet nu.

'Dat vond ik destijds zo leuk aan jou. Dat jij het zo goed kon uitleggen en voor alles een verklaring had. Datje altijd de juiste woorden vond. Dat vind ik eigenlijk nog altijd leuk aan je.' Haar stem klonk minder hoog dan normaal, zachter.

Ik wist me met het compliment geen blijf. Daarom hield ik mijn aandacht op de weg voor me gericht. En vroeg me af of haar schaamhaar de vorm van een driehoek of een streepje had. Dan wel of ze haar kut misschien werkelijk kaalschoor.

Toen ik de auto voor haar deur stopte, vroeg ze of ik niet nog even wilde binnenkomen.

Ik twijfelde. 'Het is al laat,' zei ik.

Ik klonk blijkbaar niet erg overtuigend, want ze zei: 'Ik zou het graag hebben.'

Om haar een plezier te doen, stemde ik in.

Ik stapte na haar het huis binnen en terwijl ik zag dat ze niet vast op haar benen stond, voelde ik hoe ook ikzelf op mijn benen stond te trillen. Ik voelde me zeer onbehaaglijk.

Ze nodigde me uit op de bank en ik ging naast haar zitten. Op de bank lag een rood-groengeruite plaid zoals er ook bij ons een op de bank lag. 'Mag ik je eens vastpakken?' zei ze. Ik zei ja.

Ze sloeg haar handen om me heen en trok me dicht tegen zich aan. Ik sloeg mijn armen op mijn beurt rond haar en gaf haar een knuffel en een bemoedigend klopje op de rug. Toen lieten we elkaar los. We keken elkaar aan. En op dat ogenblik dacht ik aan Vera en de kinderen. Hoe zij in volle vertrouwen en onschuldig lagen te slapen. Ik was nog nooit ontrouw geweest en nu ingaan op de avances van Maggy zou gevolgen hebben voor iedereen. 'Nu moet ik echt gaan,' zei ik aarzelend en stond op. Zij stond ook op.

'Anders wordt het te laat en dan wordt Vera ongerust.' Ze knikte. 'Ik begrijp het', zei ze. Toen liep ze op me toe en kuste me vol op de mond.